Hukuk

Deneme süresi için asgari bir süre yoktur, fakat en fazla iki aylık bir süre için anlaşılabilir.

İki yıldan daha kısa süren veya bitiş tarihi belli olmayan iş sözleşmelerinde en fazla bir aylık deneme süresi koşulu geçerlidir. Sadece sendika sözleşmesinde (CAO) daha uzun bir deneme süresi geçerli olabilir fakat bu deneme süresinin iki aydan daha fazla olma ihtimali yoktur.

İki yıl veya daha uzun olan geçici iş sözleşmelerinde deneme süresi yasal olarak iki ayla sınırlandırılmıştır.

Bir işveren için geçerli olan deneme süresi bir işçi için daha kısa veya daha uzun olamaz. Her iki taraf için aynı süre geçerlidir. Yukarıda belirtilen şartlardan birine uyulmadığında iş sözleşmesindeki deneme süresi koşulu geçersiz sayılır. Geçersiz olan koşul hiç anlaşılmamış gibi hüküm kazanır.

Bir örnekle konuya açıklık getirmek istiyorum. Örnek: Ali, 1 Mart 2010’da Bouw BV şirketinde çalışmaya başlar. Taraflar iki aylık bir deneme süresi koşulu anlaşmışlardır. Ali bir ay çalıştıktan sonra rahatsızlanır ve hasta kalır. Taraflar deneme süresini bir ay daha uzatmada uzlaşırlar, bu nedenle deneme süresi 3 ayı bulur. Bu durumda deneme süresi koşulu geçersizdir, çünkü yasal olarak en fazla 2 aylık bir deneme süresi anlaşılabilir. Sonuç olarak Ali 1 Mart 2010’da deneme süresi olmaksızın Bouw BV’de işe alınmıştır.

İş sözleşmesi deneme süresi içerisinde fesh edildiğinde, işçinin isteği üzerine, işverenin iş sözleşmesini feshetme nedenini yazılı olarak açıklaması gerekir.

İşçi henüz işe başlamadan işveren deneme süresi koşulunu öne sürerek iş sözleşmesini sonlandırabilir, ancak bu durumda işçinin zarar talebinde bulunma hakkı vardır. İşverenin bu davranışı hâkim tarafından değerlendirilecektir. İşçi genelde eski işyerindeki iş sözleşmesini de feshettiğinden dolayı yeni işyerinde de işe alınmadığı vakit büyük zarar görecektir.

Mahkeme kararlarını değerlendirdiğimizde iş sözleşmesinin uzatılması durumunda işveren tekrardan bir deneme süresi koşulu öne süremez. Fakat işveren işçiye önceki yaptığı işten farklı bir görev veya yeni sorumluluklar verdiğinde yeni bir deneme süresi koşulu üzerinde anlaşabilir.

Bu konu ile ilgili daha geniş bilgi için bizlerle irtibata geçebilirsiniz.

Soru

Sayın avukatım. Biz 5 kardeşiz ve 4 kardeş Hollanda’dayız. Hepimizin Hollanda pasaportu var ve çalışıyoruz. 1 kardeşimiz ise, Türkiye’de, evli ve çocuklari var. Nitekim maddi açıdan çok mağdur.

Geçen sene babamız vefat etti ve annem şu anda Türkiye’de yapayalnız. Türkiye’deki kardeşimiz ise, hem maddi sıkıntıdan dolayı hem kendi rahatsızlıklarından dolayı annemize bakamıyor. Bu durum çerçevesinde annemize nasıl oturum alabiliriz. Herhangi bir maddi sıkıntımız yok ve Hollanda devletinden hiçbir ödenek alınmayacağınınn teminatini vermek istiyoruz. Ama, ne yapıp ne edip annemizi buraya getirmek istiyoruz. Bize nasıl bir yol gösterebilirsiniz?

Cevap

Değerli okuyucumuz, annenizin yaşını bildirmemişsiniz, ama ben ilk önce kuralın ne olduğunu anlatmaya çalışacağım. ‘Verruimde gezinshereniging’ adı altında Türkiye’deki anne veya baba yapayalnız kaldığında, Hollanda’ya yanınıza alma hakkınız vardır, ama çok sıkı şartlara bağlıdır. İlk olarak 65 yaşını doldurmuş olmalıdır. İkinci kriter ise, Türkiye’de yapayalnız kalma şartıdır. Üçüncü kriter ise, istek yapan çocukları büyük çoğunluğunun Hollanda’da ikamet etmesi ve yeterli gelir kaynaklarına sahip olmasıdır.

Sizin bana verdiğiniz bilgilere dayanarak, annenizin Türkiye’de henüz yapayalnız olmadığını tespit ediyorum. Bu gerekçeye binaen Bakanlığın istek müracaatinizi reddedeceğini tahmin ediyorum. Türkiye’deki kardeşinizin olması, o kardeşinizin de annenize bakma yükümlülüğünü beraberinde getirmektedir. Şansınız bu durum azdır. Fakat kardeşinizin sağlık problemini (maddi mağduriyeti kesinlikle yetersizdir) ve bundan dolayı annenize bakamayacağını doktor raporlarıyla ispat edebilirseniz, şansınızı denemekte yarar vardır diyorum. Böyle konularda ayriyeten İl Nüfus Müdürlüğü’nden ve yaşlılarla ilgilenen diğer kurumlardan ek raporlar alınmasını tavsiye ederim. Böylece şansınızın artmasını sağlamış olursunuz.